Manoel (Pallas kat) met chagrijnige blik, zittend op een boomstam

De manoel (Pallas kat): alles over de meest chagrijnige kat ter wereld

Met zijn ronde kop, zijn laag ingeplante oren en een blik die altijd lijkt te zeggen 'je stoort me' is de manoel een echte internetster geworden. Deze kleine wilde kat uit Centraal-Azië, ook Pallas kat of manul genoemd, intrigeert evenveel als hij doet glimlachen. Maar wie is deze 'boze kat' van het internet eigenlijk? Grootte, herkomst, karakter, leefwijze: dit is alles wat je moet weten.

Manoel, Pallas kat of manul: wie is hij?

De manoel is een kleine wilde katachtige met de wetenschappelijke naam Otocolobus manul. De naam Pallas kat (ook wel pallaskat) dankt hij aan de Duitse natuuronderzoeker Peter Simon Pallas, die hem in 1776 voor het eerst beschreef. Zijn andere naam, manul, komt uit het Mongools; in het Nederlands is dat 'manoel' geworden. Manoel, manul en Pallas kat zijn dus een en hetzelfde dier.

Het is geen langharige huiskat en ook geen kattenras: het is een aparte wilde soort, die altijd al ver van de mens leeft. Tussen alle soorten wilde katten is hij een van de opvallendste.

Hoe groot is een manoel?

Ondanks zijn stevige uiterlijk is de manoel niet groter dan een huiskat. Hij is meestal 46 tot 65 cm lang, plus een staart van 20 tot 30 cm, en weegt tussen 2,5 en 4,5 kg. Dat hij zo mollig lijkt, komt door zijn vacht: een van de dichtste van alle katachtigen.

Zijn poten zijn kort en zijn kop is breed en plat, met ver uit elkaar staande oren aan de zijkant. Nog een opvallend detail: zijn pupillen zijn rond, terwijl die van onze huiskatten samentrekken tot een spleetje.

Waar komt de manoel vandaan?

De manoel is een kat van de steppe. Je vindt hem in de koude, droge streken van Centraal-Azië: Mongolië, het Tibetaans Hoogland, China, Kazachstan, het zuiden van Rusland en tot in Iran. Hij leeft in rotsachtige graslanden en bergen, vaak boven de 3.000 m. Er zijn zelfs sporen van hem gevonden op de hellingen van de Mount Everest, op meer dan 5.000 m!

In die landschappen zijn de winters ijskoud en de zomers heel kort. Zijn hele uiterlijk is een aanpassing aan de kou en aan een onopvallend bestaan.

Waarom legt de manoel zijn poten op zijn staart?

Het is een van de meest gedeelde beelden van de manoel: opgerold, met zijn poten op zijn dikke, pluizige staart. Dat is geen pose voor de foto! Zijn volle staart doet dienst als dekentje: hij rolt hem om zich heen om zijn poten en zijn snuit warm te houden als hij uitrust op sneeuw of bevroren rotsen.

Welk karakter heeft de manoel?

De manoel is een solitair, onopvallend en voorzichtig dier. Hij jaagt vooral bij zonsopgang en in de schemering, voornamelijk op fluithazen (kleine neefjes van het konijn), knaagdieren en soms vogels.

Omdat hij langzaam loopt, vertrouwt hij op zijn camouflage in plaats van op de vlucht: bij gevaar drukt hij zich plat tegen de grond en blijft hij roerloos liggen. Dankzij zijn laag ingeplante oren kan hij over een rots gluren zonder opgemerkt te worden. En zijn beroemde knorrige blik? Die komt gewoon door de tekening van zijn vacht en de vorm van zijn kop: hij is niet slechter gehumeurd dan een andere kat!

De lelijkste… of de schattigste kat ter wereld?

Op sociale media woedt het debat al jaren. Voor de een is de manoel, met zijn ronde snoet en zijn blasé blik, de schattigste kat ter wereld. Voor de ander maken zijn grimassen hem tot de lelijkste kat ter wereld. Eén ding is zeker: het is wellicht de meest expressieve kat op aarde, en de foto's van deze chagrijnige kat gaan de hele wereld rond.

Is de manoel bedreigd?

De manoel staat vandaag als 'niet bedreigd' op de Rode Lijst van de Internationale Unie voor Natuurbescherming (IUCN), maar zijn populaties blijven kwetsbaar: de vernietiging van zijn leefgebied, het verdwijnen van zijn prooien en de jacht op zijn vacht zetten hem onder druk. Hij is ook beschermd door het internationale verdrag over de handel in wilde soorten (CITES).

Hij is heel moeilijk te kweken in gevangenschap: omdat hij in afgelegen streken is geëvolueerd, is hij slecht bestand tegen bepaalde ziektes, vooral de kittens. Enkele dierentuinen nemen deel aan kweekprogramma's om hem beter te beschermen.

Een manoel in huis? De knuffelversie!

Een echte manoel adopteren is onmogelijk, maar je kunt wel vallen voor zijn superzachte versie. Onze Pallas kat knuffel heeft zijn grijze, getijgerde vacht, zijn gele ogen, zijn gestreepte staart en natuurlijk zijn chagrijnige blik. Hij bestaat als sleutelhanger en als kussen van 20, 30 of 40 cm: zo heb je een manoel dicht bij je, zonder hem te storen.

Veelgestelde vragen

Zijn de manoel, de manul en de Pallas kat hetzelfde dier?

Ja. 'Manul' is zijn naam van Mongoolse oorsprong (in het Nederlands 'manoel'), 'Pallas kat' verwijst naar de natuuronderzoeker die hem beschreef. Zijn wetenschappelijke naam is Otocolobus manul.

Hoe groot wordt een manoel?

Ongeveer 46 tot 65 cm lang zonder de staart, voor 2,5 tot 4,5 kg: ongeveer zo groot als een huiskat, maar veel pluiziger.

Is de manoel gevaarlijk?

Niet voor de mens, die hij zorgvuldig uit de weg gaat. Het is een heel schuw wild dier, dat zich liever verstopt dan een gevaar het hoofd te bieden.

Kun je een manoel als huisdier houden?

Nee. Het is een wilde en beschermde soort, die zich niet laat temmen en niet tegen een leven in huis kan. Een echte Pallas kat kopen is dus geen optie: voor fans blijft de knuffel de beste keuze!

Houd je van katten? Ontdek al onze katten knuffels en onze cadeau-ideeën voor dierenliefhebbers.

Omslagfoto: Hyppolyte de Saint-Rambert, Kobe Animal Kingdom, via Wikimedia Commons, licentie CC BY 4.0.

Terug naar blog